crúim

Crúim is an example of a first-conjugation verb with a medial -dh- in the old spelling that has been deleted in Standardized Irish, thus rendering the verb irregular in the new spelling.  Its verbal noun is crú /kru:(h)/. The verbal adjective is crúite /kru:tʹi/. Crúitithe might be possible.

Audio files were read by Eoiní Mhaidhc Ó Súilleabháin, native speaker in the Cork Gaeltacht, August 10th-11th 2010.

Habitual present tense

affirmative form negative form
I crúim audio kru:mʹ ní chrúim audio nʹi: xru:mʹ
you s. crúnn tú kru:n tu: ní chrúnn tú nʹi: xru:n tu:
he crúnn sé kru:n sʹe: ní chrúnn sé nʹi: xru:n sʹe:
we crúimíd kru:mʹi:dʹ ní chrúimíd nʹi: xru:mʹi:dʹ
you pl. crúnn sibh kru:n sʹivʹ ní chrúnn sibh nʹi: xru:n sʹivʹ
they crúid siad kru:dʹ sʹiəd ní chrúid siad nʹi: xru:dʹ sʹiəd
one crúitear kru:tʹər ní crúitear nʹi: kru:tʹər

Simple past tense

affirmative form negative form
I do chrús audio də xru:s níor chrús audio nʹi:r xru:s
you s. do chrúis də xru:sʹ níor chrúis nʹi:r xru:sʹ
he do chrúigh sé də xru:gʹ sʹe: níor chrúigh sé nʹi:r xru:gʹ sʹe:
we do chrúmair də xru:mirʹ níor chrúmair nʹi:r xru:mirʹ
you pl. do chrúbhair də xru:u:rʹ níor chrúbhair nʹi:r xru:u:rʹ
they do chrúdar də xru:dər níor chrúdar nʹi:r xru:dər
one do crúdh də kru:g níor crúdh nʹi:r kru:g

Future tense

affirmative form negative form
I crúfad, crúfaidh mé audio kru:həd, kru:hi mʹe: ní chrúfad, ní chrúfaidh mé audio nʹi: xru:həd, nʹi: xru:hi mʹe:
you s. crúfair, crúfaidh tú kru:hirʹ, kru:hə tu: ní chrúfair, ní chrúfaidh tú nʹi: xru:hirʹ, nʹi: xru:hə tu:
he crúfaidh sé kru:hi sʹe: ní chrúfaidh sé nʹi: xru:hi sʹe:
we crúfaimíd kru:himʹi:dʹ ní chrúfaimíd nʹi: xru:himʹi:dʹ
you pl. crúfaidh sibh kru:hi sʹivʹ ní chrúfaidh sibh nʹi: xru:hi sʹivʹ
they crúfaid siad kru:hidʹ sʹiəd ní chrúfaid siad nʹi: xru:hidʹ sʹiəd
one crúfar kru:fər ní crúfar nʹi: kru:fər

Conditional tense

affirmative form negative form
I do chrúfainn audio də xru:hiŋʹ ní chrúfainn audio nʹi: xru:hiŋʹ
you s. do chrúfá də xru:fɑ: ní chrúfá nʹi: xru:fɑ:
he do chrúfadh sé də xru:həx sʹe: ní chrúfadh sé nʹi: xru:həx sʹe:
we do chrúfaimís də xru:himʹi:sʹ ní chrúfaimís nʹi: xru:himʹi:sʹ
you pl. do chrúfadh sibh də xru:həx sʹivʹ ní chrúfadh sibh nʹi: xru:həx sʹivʹ
they do chrúfaidís də xru:hidʹi:sʹ ní chrúfaidís nʹi: xru:hidʹi:sʹ
one do crúfí də kru:fʹi: ní crúfí nʹi: kru:fʹi:

AÓL had do chrúfí.

Habitual past or imperfect tense

affirmative form negative form
I do chrúinn audio də xru:ŋʹ ní chrúinn audio nʹi: xru:ŋʹ
you s. do chrúthá də xru:hɑ: ní chrúthá nʹi: xru:hɑ:
he do chrúdh sé də xru:x sʹe: ní chrúdh sé nʹi: xru:x sʹe:
we do chrúimís də xru:mʹi:sʹ ní chrúimís nʹi: xru:mʹi:sʹ
you pl. do chrúdh sibh də xru:x sʹivʹ ní chrúdh sibh nʹi: xru:x sʹivʹ
they do chrúidís də xru:dʹi:sʹ ní chrúidís nʹi: xru:dʹi:sʹ
one do crúití də kru:tʹi: ní crúití nʹi: kru:tʹi:

The second person singular can also be do chrútá /də xru:tɑ:/. AÓL had chrúití after the relative particle. It is likely he lenited the autonomous more in the conditional and past habitual.

Imperative mood

affirmative form negative form
I crúim audio kru:mʹ ná crúim audio nɑ: kru:mʹ
you s. crúigh kru:gʹ ná crúigh nɑ: kru:gʹ
he crúdh sé kru:x sʹe: ná crúdh sé nɑ: kru:x sʹe:
we crúimís kru:mʹi:sʹ ná crúimís nɑ: kru:mʹi:sʹ
you pl. crúidh kru:igʹ ná crúidh nɑ: kru:igʹ
they crúidís kru:dʹi:sʹ ná crúidís nɑ: kru:dʹi:sʹ
one crúitear kru:tʹər ná crúitear nɑ: kru:tʹər

AÓL’s plural imperative is not recorded, but may have been crúigis.

Present subjunctive

affirmative form negative form
I go gcrúd audio gə gru:d nár chrúd audio nɑ:r xru:d
you s. go gcrúir gə gru:rʹ nár chrúir nɑ:r xru:rʹ
he go gcrúidh sé gə gru: sʹe: nár chrúidh sé nɑ:r xru: sʹe:
we go gcrúimíd gə gru:mʹi:dʹ nár chrúimíd nɑ:r xru:mʹi:dʹ
you pl. go gcrúidh sibh gə gru: sʹivʹ nár chrúidh sibh nɑ:r xru: sʹivʹ
they go gcrúid siad gə gru:dʹ sʹiəd nár chrúid siad nɑ:r xru:dʹ sʹiəd
one go gcrúitear gə gru:tʹər nár chrúitear nɑ:r xru:tʹər

Imperfect subjunctive

affirmative form negative form
I dá gcrúinn audio dɑ: gru:ŋʹ mara gcrúinn audio mɑrə gru:ŋʹ
you s. dá gcrúthá dɑ: gru:hɑ: mara gcrúthá mɑrə gru:hɑ:
he dá gcrúdh sé dɑ: gru:x sʹe: mara gcrúdh sé mɑrə gru:x sʹe:
we dá gcrúimís dɑ: gru:mʹi:sʹ mara gcrúimís mɑrə gru:mʹi:sʹ
you pl. dá gcrúdh sibh dɑ: gru:x sʹivʹ mara gcrúdh sibh mɑrə gru:x sʹivʹ
they dá gcrúidís dɑ: gru:dʹi:sʹ mara gcrúidís mɑrə gru:dʹi:sʹ
one dá gcrúití dɑ: gru:tʹi: mara gcrúití mɑrə gru:tʹi:

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s