Eisirt, caib. 2

Caibideal a II.

Eisirt in Eamhain.

Bhí an fhleadh ar siúl in Eamhain. Bhí maithe agus móruaisle Uladh bailithe i bhfochair Fhearguis mhic Léide, díreach fé mar a bhí maithe agus móruaisle tuatha Luchra agus Luprachán bailithe i bhfochair Iúbhdáin. Tháinig Eisirt go doras an ríthí. Chroith sé a fhleasc fhileata. D’airigh an dóirseóir an fuaim agus tháinig sé amach. Do leath a bhéal agus a dhá shúil ar an ndóirseóir nuair a chonaic sé an firín beag gleóite, deas, fearúil, uasal, luaimneach, súilaibidh, agus é chómh beag san go raibh an féar glas, beárrtha, a bhí ar faiche na hEamhna, ag dul suas thar glúinibh air, suas go “ramhar a shliasta”, ’sé sin, leath slí suas ar ceathrúnaibh air.

Do rith an dóirseóir isteach.

“Ó, a dhaoine!” ar seisean, “an firín beag is deise agus is lú a chonaic éinne riamh tá sé amu’ ag an ndoras!”

Phreabadar go léir ’na suí.

“An bhfuil sé chómh beag le hAodh?” ar siad.

Abhac ab ea Aodh, agus bhí sé ana-léannta. B’é ollamh Uladh é, agus bhí sé chómh beag san go mbeireadh na fir ar a mbasaibh leó é.

“Ach!” arsan dóirseóir, “bhéarfadh Aodh ar a bhais leis é!”

Siúd amach iad go léir go bhfeicfidís an firín a bhí chómh beag san go mbéarfadh Aodh ar a bhais leis é.

Bhíodar ’na thímpall amu’ agus a súile ar leathadh agus iad ag féachaint air. D’fhéach sé suas orthu mórthímpall. Níorbh fhada gur chuir sé sraoth as.

“Féach,” ar seisean, “a dhaoine móra, tá úr n-anál ana-bhréan! Táim nách mór múchta agaibh! Drididh uaim amach agus leogaidh chúm an fear beag úd thall. Fear beag is ea é agaibhse, ach dob fhear ana-mhór é dá mbeadh sé sa tír as a dtánagsa.”

Tháinig Aodh agus thóg sé Eisirt suas ar a bhais agus do rug sé leis isteach é agus chuir sé ’na sheasamh ar an mbórd é os cómhair Fhearguis. Shuigh an chuideachta go léir arís agus ní baol ná gur fhéachadar go maith ar an bhfear mbeag.

“Cé hé thusa, a fhir bhig?” arsa Feargus, “nú cár seóladh chúinn tu?”

“Eisirt mac Big mac Buaidhgeine mise”, ar seisean, “ollamh agus file agus éigeas tuatha Luchra agus Luprachán.”

Bhí Eisirt ’na sheasamh ar an mbórd ar aghaidh an Árdrí amach agus iad ag féachaint in sna súilibh ar a chéile.

“An bhfuil an chuid eile de mhuíntir do thírese, a rí-ollamh, chómh beag leatsa?” arsan tÁrdrí.

“Tá cuid acu níos lú ná me, a Árdrí, agus tá cuid acu níos mó ná me. Is mó agus is troime d’fhear ná mise, go mór, an tÁrdrí atá orainn. Nuair a sheasóinn len’ ais, ní raghadh baitheas mo chínn suas puínn thar cluais air,” arsa Eisirt.

“Ó!” arsa Feargus, “is iúntach an fear le méid agus le troime é! Ach ‘is túisce deoch ná scéal’. Tugtar deoch don ollamh”, ar seisean, “agus tugtar suíochán do. Ní fhéadfadh sé gan tuirse ’ bheith air tar éis na slí atá curtha de aige ag teacht anso óna dhuthaigh féin”.

B’in í an obair ansan. Cá bhfaighfí árthach a bheadh beag a dhóthain d’Eisirt chun dí ’ dh’ól as? Bhí árthach ag duine agus árthach ag duine eile, ach nuair a curtí na hárthaí in aice Eisirt chítí go mbídís ró-annspianta ar fad le méid. Fé dheireadh do chuir an bhannrín a lámh ’na póca agus tharraig sí amach méaracán deas óir a bhí aici.

“Ó!” arsa gach éinne, “sin é díreach é!”

Ansan do thóg an bhannrín smut de chíste agus shocraigh sí go deas é le sciain agus chuir sí laistiar d’Eisirt é chun go suífeadh sé air. Gheárr sí smut eile den chíste agus chuir sí an méaracán ’na sheasamh air agus é lán d’fhíon, agus chuir sí ar aghaidh Eisirt amach é.

Níor shuigh Eisirt, agus ní lú ná ’ thóg sé an méaracán. Cheap Feargus gur scáth nú faitíos a bhí air.

“Shuigh, a rí-ollamh,” arsa Feargus, “agus ól deoch. Is mithid duit tart a bheith ort”.

“Ní ólfadsa úr bhfíon”, arsa Eisirt, “agus ní lú ná mar ’ íosfad úr mbia, agus ní lú aon taobh acu ná mar a shuífead ar úr gcíste”. Agus d’fhéach sé go dána agus go seasmhach idir an dá shúil ar Fheargus.

Do stad an chuideachta go léir. Bhain an chainnt sin geit astu. Ní raibh an fear eile sin beó do labharfadh ar an gcuma san le Feargus mac Léide. Ansan, nuair a chuireadar díobh an gheit is amhlaidh a sceartadar go léir ar gháirí. Do sceart Feargus ar gháirí leó. D’fhéach Eisirt ’na thímpall orthu agus níor chuir sé gáire ná cuid de gháire as. Ansan is ea ’ chuadar go leir in sna trithíbh ar fad. Nuair a bhí a ndóthain gáirí déanta acu, agus na deóra ag teacht go bog óna súilibh le neart an tsuilt, do stadadar.

“Dar fia, a fhir bhig”, arsa Feargus, “ach is fada nár sheasaimh ar m’aghaidh amach fear chómh dána leat. Tá sé chómh maith agam tu ’ ghlacadh réidh nú b’fhéidir nár chuid ba lú ná a fhonn a bheadh ort cómhrac aonair d’fhógairt orm. I bhfad uainn an t-olc, dá ndeintá san bheadh an scéal go holc agam is dócha. Ba shuarach an taca an Calacholg i gcoinnibh do chlaímhse, dá mbeadh sé agat”.

Chuir san an chuideachta arís in sna trithíbh gáirí. Níor labhair Eisirt focal.

“Ní ólfair ár bhfíon”, arsa Feargus. “Ní dó’ liom gurbh fheárr rud a déanfí leat ná tu ’ chur isteach anso im chorn féin. Ansan bheadh an fíon id thímpall agus dá fheabhas a chosnófá tu féin air b’fhéidir go raghadh streanncán
id bhéal de agus go caithfá é ’ dh’ól”.

Chómh luath agus d’airigh an fear friothála an chainnt sin níor dhein sé ach breith ’na dhorn ar Eisirt agus é ’ chaitheamh isteach sa chorn. Chuir an fear bocht cúpla sraoth as nuair a tumadh é sa bhfíon láidir, agus ansan chrom sé ar shnámh mórthímpall sa chorn, nú ar eocharshnámh, mar adeirtear sa scéal. Nuair a chonaic an chuideachta an méid sin ba dhó’ le duine go dtitfeadh an t-anam astu le neart gáirí agus suilt. Bhí an fíon ana-láidir agus níorbh fhada gur mhothaigh Eisirt dá bhfágtí puínn aimsire sa chorn é go mbeadh deireadh leis. Do labhair sé. Chómh luath agus d’airíodar ag cainnt é do stad an uallthairt gháirí.

“A Árdrí agus a uaisle Uladh”, ar seisean, “is olc an mhaise agaibh é mise dom bá anso os cómhair úr súl agus gur mó scéalaíocht agus ealaíona ’ dh’fhéadfainnse ’ thabhairt díbh a dhéanfadh mórán tairbhe dhíbh agus mórán suilt”.

“Tógtar amach é! Tógtar amach é!” arsa gach éinne.

Do tógadh amach as an gcorn láithreach é. Do triomaíodh é agus do glanadh é. Nuair a bhí sé tirim glan do cuireadh ar an mbórd arís é, ’na sheasamh ar aghaidh Fhearguis amach.

“Ar mhiste leat a ínsint dom, a rí ollamh”, arsa Feargus, “cad é an chúis ná hólfá ár ndeoch agus ná híosfá ár mbia?”

“B’fhéidir dá n-ínsinn sin duit go mbeadh fearg agat chúm. Ní hé mo thuairim gur faid ar shaol éinne t’fheargsa ’ theacht suas leis, a Árdrí”.

“Tugaimse mo bhriathar rí dhuit”, arsa Feargus, nách baol duit me, pé rud adéarfair liom”.

“Tá san go maith”, arsa Eisirt, “ach b’fhéidir go mbeadh an focal adéarfainn ródhian, agus ná fuiliceódh Árdrí Uladh é i láthair na n-uasal so go léir. Ní foláir don fhírinne féin labhairt réidh i láthair an rí”.

“Ná bíodh ceist ort, a rí ollamh”, arsa Feargus. “Tá mo bhriathar rí agat, agus is treise briathar an rí ná an rí féin. Inis an fhírinne dhom. Tá cúis éigin agat le diúltú dár mbia agus dár ndeoch. Inis dom an chúis”.

“Ó tá do bhriathar rí agam am chosaint ar t’fheirg neósfad an chúis”, arsa Eisirt. “Ní féidir liom éagóir d’fhulag. Is olc í an éagóir pé ball ’na ndeintear í. Ach nuair a dheineann an rí éagóir tá bárr agus bua ag an éagóir sin ar an uile shaghas oilc. Is é gnó agus dualgas an rí ceart do chur i bhfeidhm. Is é gnó agus dualgas an rí éagóir do chosc. Is uasal an dá dhualgas iad san. Nuair a dheineann an rí éagóir cailleann sé ar an dá dhualgas ríoga san in éineacht. Deineann sé dhá olc in aon olc. Tá an dá olc san in aon olc agatsa dá dhéanamh, a Árdrí. Tá éagóir agat dá dhéanamh ar do reachtaire. Is gnáth go dtagann éagóir ó éagóir. Tá éagóir agatsa dhá dhéanamh ar do reachtaire agus tá éagóir ag do reachtaire dhá dhéanamh ortsa. Ní féidir dómhsa úr ndeoch d’ól ná úr mbia do chaitheamh an fhaid atá a leithéid sin ar siúl eadraibh anso in Eamhain Mhacha. Dá mbeadh éinne eile ag déanamh na héagóra d’fhéadfainn glaoch ar an rí chun na héagora do chosc agus chun an chirt do chur i bhfeidhm, ach nuair is é an rí féin is mó atá ciontach cá bhfuil leigheas le fáil ar an olc!”

Do stad sé agus d’fhéach sé ’na thímpall, agus má fhéach ní baol go bhfeacaigh sé aon fhonn gáirí ar éinne. Bhí na daoine móra go léir agus a gcínn fúthu acu agus gan duine acu gan iompáil líthe ann. Bhí aghaidh bhán ar Fheargus féin. Ní raibh aon choinne aige lena leithéid sin de chainnt ón bhfear mbeag. Ach bhí a bhriathar rí tabhartha aige agus b’éigean do an chainnt d’fhulag. Duairt sé leis féin ná raibh aon rud dob fhearra dho ná an ceann a bhaint den scéal agus an fhírinne d’ínsint. Bhí ’ fhios aige go raibh sé féin ag déanamh na héagóra ar an reachtaire, ach ní raibh aon choinne aige go raibh an reachtaire ag déanamh na héagóra air. Bhí iúnadh agus alltacht air conas a fuair Eisirt amach an scéal. Do labhair sé i gceann tamaill.

“Ambasa, a Eisirt”, ar seisean, “dá luíghead é thu ní leanbh tu! Ní foláir a adhmáil go bhfuil an fhírinne agat, pé cuma ’na bhfuarais an t-eólas. Tá an fhírinne agat chómh fada agus ’ théann mo thaobhsa den éagóir, agus is dóichíde liom an fhírinne ’ bheith agat chómh fada agus ’ théann an taobh eile leis”.

“Tá an bua agat, a Árdrí!” arsa Eisirt, “agus caithfeadsa úr mbia feasta. Níl olc is measa ná éagóir ó rí, ach níl maith is feárr ón rí ná an éagóir a dhein sé d’admháil. Níl gníomh is ríoga ná an éagóir d’admháil. D’admhaís-se an éagóir. Tá go maith; ach ná dein arís é”.

Ansan do shuigh Eisirt ar an gcíste agus thóg sé an méaracán suas ’dir a dhá láimh,—bhí muiríon a dhá lámh ann,—agus d’ól sé deoch as. Ba gheárr go raibh an chuideachta ag dul i ndánacht air agus go raibh na ceisteanna ag teacht go tiubh chuige ón uile thaobh, i dtaobh tuatha Luchra agus Luprachán, agus i dtaobh na ndaoine a bhí ann, agus i dtaobh a nósa agus a ndlithe agus a mbéasa agus gach ní eile a bhain leó.

Nóta

Tá éagóir agatsa dhá dhéanamh ar do reachtaire agus tá éagóir ag do reachtaire dhá dhéanamh ortsa: PUL’s text here is a free version of the older Irish text, and the nature of the “injustices” is not made explicit. The translation of the older text in Silva Gadelica has “thou triflest with thy steward’s wife, while thine own foster-son ogles thy queen”.

Names

Aodh: a dwarf in the court of Feargus mac Léide. Pronounced /eː/.
Calacholg: the name of a great sword of great size belonging to Feargus mac Léide. Pronounced /kɑlə-xoləg/. This was spelt Caladcholg in earlier texts, and reflects some confusion in myths between Feargus mac Léide and Feargus mac Róigh, who possessed a sword called Caladbolg. The Irish myths may be the source of or myths that are parallel to the British myths surrounding King Arthur’s sword Excalibur, which is called Caledfwlch in early Welsh.

Proverb

i bhfad uainn an t-olc: “may evil keep its distance from us”, a pious imprecation upon mention of something bad.
is túisce deoch ná scéal:
“let’s have a drink first before settling down to serious conversation”.

Foclóirín

abhac: “dwarf”, pronounced /auk/.
admhaím, admháil: “to admit, acknowledge, confess”, pronounced /ɑdə’vi:mʹ, ɑdə’vɑ:lʹ/.
ag: “at”. Am, the combination of ag, the particle governing the verbal noun, with the first-person singular pronoun object. This would be do mo in the CO (an extremely inauthentic form). See also under do for the use of dom here.
ais: “verge, side”. Len’ ais, “by his side”.
anál: “breath”, or anáil in the CO, where the historical dative has replaced the nominative.
anam: “soul, life”. An t-anam a thitim asat, “to collapse, die”, e.g. of laughter.
annspianta: “disproportionately large”, or ainspianta in the CO.
aonar: “solitude, one person”. Cómhrac aonair, “single combat”. The original spelling was aonfhir, and the LS edition of Eisirt has énir, implying a slender n; more research required here.
arís: “again”. PUL used the spelling airís, indicating a slender r, /i’rʹi:ʃ/.
baitheas: “top, crown of the head”, or baithis in the CO.
ball: “place, spot”. Pé ball, “wherever”.
bannrín: “queen”, or banríon in GCh. Pronounced /bau’rʹi:nʹ/ in WM Irish. The genitive is bannríne. The r is broad: a spelling bannraín would show the pronunciation better.
bas: “palm of the hand”, or bos in the CO.
bearraim, bearradh: “to clip, shave”, but also “to crop, cut”, of grass.
beirim, breith: “to bear, take, carry; to give birth”, and numerous other meanings. Note that the r of rug is pronounced slender in some circumstances, e.g. do rug, /də rʹug/. Rud do bhreith ar do bhais leat, “to carry something in the palm of your hand”.
bog: “soft, easy”. Go bog, “freely” in the context here of tears flowing freely.
bréan: “foul-smelling”.
caillim, cailliúint: “to lose”, but with ar, “to be untrue to, to fall down on, to let down”. Caillim, cailleadh in the CO.
ceann: “head”. Ceann a bhaint den scéal, “to broach the subject, come to the point”.
ciontach: “guilty”. PUL uses both cionntach and ciontach in his works (ciontach is given in the original text here), and IWM shows the pronunciation could be either /kʹu:ntəx/ or /kʹuntəx/.
cómhrac: “fight, encounter”. Cómhrac aonair, “single combat”.
cuirim, cur: “to put”. The imperfect autonomous form is curtí, as the t is slender in WM Irish (cuirtí is the more usual form).
cúpla: “a couple”, taking the nominative singular. Pronounced /kuːpələ/.
dar fia!: “by Jove!” Fia means “Lord, God”, but the word was frequently confused with the word fia, meaning “deer”—the former was fiadha and the latter fiadh in the old script—producing the Hiberno Irish form, “by the deer!” Pronounced /dɑr fʹiə/.
deóir: “tear”, with deóra in the plural.
díreach: “direct, straight”. Sin é díreach é!, “that’s the very thing, that is exactly what will do the trick”.
do: “to”. PUL prefers to use do and not ag where the verbal noun has a reflexive pronoun object: mise dom bá, “with me being drowned”; compared am bá, which would mean “drowning me”, in a non-reflexive sense, where am derives from ag+mo. However, this distinction is not etymologically sound, and it is unclear if PUL’s distinction was purely orthographic, or whether he pronounced these two forms differently. These would both generally be am bá in WM Irish, bearing in mind that the coalescence of labial consonants produces delenition of what would otherwise have been am bhá. The CO has do mo bhá. The LS version of Eisirt has dom’ bá here. Note that the emphatic form dómhsa has a long vowel, /do:sə/.
dóichíde: “more likely”, adjusted from dóchaíde in the original text. Pronounced /do’hiːdʹi/.
dorn: “fist”. Pronounced /dorən/.
dridim, dridim: “to get close to, approach, move near”, but often more generally simply “to move”; druidim, druidim in the CO. Drididh uaim amach, “move away from me!”
ealaí: “art, science, skill”, with ealaíona in the plural.
éigeas: “learned man; sage, poet”.
eocharshnámh: “swimming round about”, an old word mentioned here that is not used in Modern Irish.
faiche: “lawn”, pronounced /fɑhi/.
faid: “length”, or fad in the CO. Is faid ar a shaol é, “it bodes long life for him”. An fhaid, “while”, fad or a fhad in the CO.
faitíos: “fear, apprehension”.
féach: “look here!, behold!”, more of an interjection than an imperative, which may be why féach, a dhaoine móra! does not use a plural imperative.
fearg: “anger”, pronounced /fʹarəg/.
fuiligim, folag/fulag: “to suffer, endure”, or fulaingím, fulaingt in the CO. The g is devoiced to c in the future and conditional: fuiliceód, /filʹi’kʹo:d/; fuiliceódh, /filʹi’kʹo:x/. PUL used the classical spellings in the original text, which are adjusted in the editing here in line with WM pronunciation.
gáirim, gáirí: “to laugh”. Note that gáirí is a verbal noun meaning “laughing, laughter”, corresponding to gáire in the CO.
gleóite: “lovely, charming”.
idir: “between”. Eadraibh, “between you”. Pronounced /(i)dʹirʹ, ɑdərivʹ/.
in: a form of the demonstrative pronoun sin used after the copula (b’in, nách in, etc). Often incorrectly written shin (b’shin é, etc), but as the s derives from the present-tense copula (is+in=sin), the s should not be written where the preterite of the copula stands.
ínsim, ínsint: “to tell”, or insím, insint in the CO. Note the use of d’inis here in the preterite: the spellings d’innis and d’inis are both found in PUL’s works. IWM shows the pronunciation of inis to be /i’nʹiʃ, nʹiʃ, ‘inʹiʃ, ‘iŋʹiʃ/. The future form is neósaidh sé, from an earlier inneósaidh sé.
iompaím, iompáil: “to turn, change”, or iompaím, iompú in the CO. Iompáil líthe, “a change of colour, change of complexion”.
iúnadh: “wonder, surprise”, ionadh. Pronounced /u:nə/.
iúntach: “wonderful”, iontach. Pronounced /u:ntəx/.
labhraim, labhairt: “to speak”, or labhraím, labhairt in the CO.
leanbh: “child”, pronounced /lʹanəv/.
leogaim, leogaint: “to let, allow”, ligim, ligean in the CO. Leogaidh chúm é, “let him approach me, let him at me”.
lí: “colour, complexion”, with líthe in the genitive. Iompáil líthe, “a change of colour, change of complexion”. Foclóir d’Eisirt gives as the nominative. But compare PUL’s Séadna, where the nominative is given as líth and the genitive as (iompáil lí). Unresolved queries on this word.
luaimneach: “nimble, fast-moving”, pronounced /luəmʹinʹəx/.
luíghead: “smallness, fewness”, or laghad in the CO. Pronounced /li:d/. The original spelling is kept here, with a síneadh fada added, as the CO version does not give the correct pronunciation. Dá luíghead é thu, “however small you are; small though you be”. It is a little difficult to understand why both é and thu are needed here; maybe the phrase is elliptical for dá luígheadh é (is) tu.
maise: “goodness; goodness”. Is olc an mhaise agaibh é, “you have done badly; it is a poor show on your part”.
méaracán: “thimble”.
miste: “all the worse”. This is a “second comparative” form, similar to feárrde, usaide, siaide, meaning “all the more X for it”. Ar mhiste leat?, “would you mind?”.
mithid: “high time”. Is mithid duit é, “it is high time for you (to do something)”.
muiríon: “burden”, or muirín in the CO. Muiríon a dhá lámh ann, “as much as his two hands could carry”.
nách: nach in the CO, /nɑ:x/.
nós: “custom, manner”, with nósa in the plural where the CO has nósanna.
obair: “work”. B’in í an obair ansan, “that was when the the problem started”.
ramhar: “fat”, but also as a noun “the thick part of something”. Ramhar a shliasta, “the thick part of his thighs, half-way up his thighs”. Pronounced /raur/.
reachtaire: “steward”, or in other contexts, “administrator, agent”.
scáth: “fear, nervousness”.
scian: “knife”, with sciain in the dative.
seasmhach: “steady, constant”, pronounced /ʃasəvəx/.
sliasad: “thigh, side; in the plural, loins”, with sliasta in the plural. The historical dative, sliasaid, is used in the CO. Sliasta is stated in Foclóir d’Eisirt to be genitive singular, but it could easily be genitive plural in chapter 2 here; the CO genitive is sliasaide, but PSD shows that sliasta is both genitive singular and nominative plural.
smut: “a bit”, or smiota in the CO.
socraím, socrú: “to settle, place”. Pronounced /sokə’ri:mʹ, sokə’ru:/.
sraoth: “sneeze”. Sraoth a chur asat, “to sneeze” (or “to snort in derision”).
streanncán: “squirt, gulp (of liquor)”. This word also means “tune, lilt” and is found, as streancán in that meaning in the CO. In the meaning of “squirt, gulp”, the CO has steancán with no r.
súilaibidh: “bright-eyed, keen-eyed”, or súilaibí in the CO.
taca: “support; something to be depending on”.
tairbhe: “benefit”, pronounced /tɑrʹifʹi/.
tarraigim, tarrac: “to pull, draw”, or tarraingím, tarraingt in the CO. Pronounced /tɑrigʹimʹ, tɑrək/. PUL used the classical spellings (taraingim, etc) in the original—albeit with a single r, reflecting his views on the use of double letters—and these have been adjusted. Shán Ó Cuív’s LS edition of Séadna shows a slender r pronunciation, and GCD also shows this to be the more general Munster pronunciation. However, Osborn Bergin’s LS edition of PUL’s Catilína and Aesop a Tháinig go hÉirinn show a broad r, and Brian Ó Cuív also uses a broad r in his transcription of CFBB. As both forms exist (see Stair na Gaeilge 489), it seems best to edit here with the broad r that PUL himself used, in writing, at any rate. Another piece of evidence that could be cited is the Irish of Diarmuid Ua Laoghaire, PUL’s second cousin and professor at Coláiste na Múmhan in Ballingeary, who wrote thairidh sé with a slender r (cf. Diarmuid Ua Laoghaire, Cogar Mogar, p20).
tirim: “dry”, pronounced /trʹimʹ/.
triomaím, triomú: “to dry”. A conjugated form of this verb is found in the original, but IWM indicates that triomaím/triomú is complemented by a variant form, tíormaím/tíormú in WM Irish. Brian Ó Cuív uses tíormú in his editing of CFBB, with tiormú in parentheses, implying that he regarded tíormú as the more dialectal form of this word. He gives two pronunciations, /tʹiːr’muː, trʹi’muː/ (cf. pp 252, 253).
tritheamh: “fit (e.g., of laughter)”, with the plural trithí. In sna trithíbh, “in fits of laughter”.
tu, thu: disjunctive form of the second person pronoun, pronounced /tu, hu/. Always in the CO.
tugaim, tabhairt: “to give”. The verbal adjective here is tabhartha, where the CO has tugtha.
tumaim, tumadh: “to dip”.
uallthairt: “howl”, or uallfairt in the CO.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s