An Teagasc Críostaí 10

Ceacht a deich.

C. An bhfuil sé ceangailte orainn mar an gcéanna aitheanta na hEaglaise do chimeád?
F. Tá, óir “an té ná héisteann leis an Eaglais,” adeir Críost, “creididh gurb ionann é agus an págánach nú an puibleacánach.”
C. Cá mhéid aithne ’ thug an Eaglais dúinn?
F. Sé haitheanta:—

  1. Aifreann d’éisteacht gach Domhnach agus lá saoire.
  2. Troscadh agus tréanas do dhéanamh ar na laethanta órdaithe.
  3. Faoistin do dhéanamh ’nár bpeacaíbh, an chuid is lú dhe, uair sa mbliain.
  4. Corp Chríost do ghlacadh um Cháisc nú tímpall na Cásca.
  5. A gceart féin do dhíol leis an Eaglais.
  6. Gan pósadh do dhéanamh [go solmanta] san aimsir choiscithe, ná in sna glúinibh toirmiscthe gaoil.

C. Cad é an ní lá troscaidh?
F. Lá ná ceadaítear dúinn do chaitheamh ach aon bhéile amháin, agus ar a mbíonn feóil toirmiscthe orainn.
C. Cad a tuigtear le laethibh tréanais?
F. Laethe ’na gcoisctear feóil orainn ach ar ar féidir linn ár ngnáthbhéilí do chaitheamh.
C. An leór dúinn dul uair sa mbliain chun faoistine?
F. Ní leór. Tá faoistin ghnáthach riachtanach do gach uile dhuine, ach tá ceangailte orainn fé phéin pheaca mhairbh gan bheith bliain iomlán gan faoistin.
C. Cá bhfuil sé d’fhiachaibh orainn comaoine do ghlacadh um Cháisc?
F. ’Nár bparóiste féin.

Foclóirín

gnáthach: “ordinary, usual”, or gnách in the CO.
gnáthbhéile: “ordinary meal”.
lá: “day”. Note that laethe is found in the plural here, where laethanta would be more common. The Leitiriú Shímplí transcribes as if from laethanta.
puibleacánach: “publican, tax-collector”.
solmanta: “solemn”, or sollúnta in the CO. Pronounced /soləməntə/.
tímpall: “around”, or timpeall in the CO. The broad p in WM Irish is preserved here: /tʹi:mʹpəl/.
toirmiscim, toirmeasc: “to prevent, hinder”. Given in Dinneen’s dictionary as toirmeascaim, I haven’t found attestion of this verb in the present tense yet. In sna glúinibh toirmiscthe gaoil, “within the prohibited degrees of consanguinity”.
tréanas: “abstinence from meat”, pronounced /tre:nəs/.
troscadh: “fast, abstinence”.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s