90. An Crann Úll.

Bhí crann úll ag feirmeóir in’ abhallórd. Crann ana-mhaith ab ea é agus na húlla a bhíodh air dob fheárr agus ba bhoige agus ba mhísle iad ná na húlla a bhíodh ar aon chrann eile dá raibh sa ghort. Bhíodar chómh maith san go gcuireadh an feirmeóir bronntanas díobh ag triall ar a mháistir i gcónaí, nuair a bhídís aibidh. Tháinig a leithéid sin de dhúil ag an máistir in sna húllaibh sin gur órdaigh sé an crann d’aistriú isteach in’ abhallórd féin. Do haistríodh an crann. Bhí an crann róchríonna chun aistrithe, agus do mhairbh an t-aistriú é. D’fheóch sé. Níor fhás a thuilleadh úll air. Do hínseadh don mháistir go raibh an crann tar éis feóchadh.

“’Sea!” ar seisean. “Sin í an tsainnt agam. Dá mb’áil liom bheith sásta leis an mbronntanas a gheibhinn bheadh sé le fáil fós agam.”

“’Sea!” arsan feirmeóir. “Dá mb’áil liomsa gan aon bhronntanas a thabhairt riamh do ní bheadh ’ fhios aige iad a bheith chómh maith, agus ní thiocfadh an dúil aige iontu, agus bheadh mo chrann breá agam féin fós.”

“’Sea!” arsan chómharsa. “Tuilleadh tubaiste chúibh araon! Ar mhaithe leat féin a thugthása an bronntanas uait. Nách maith nách do dhuine bhocht a thugthá é! Ní hé do leas a dheinis, áfach, sa ghnó. Ní maith a tháinig as duit, ach olc. Dhein seisean an éagóir ort, áfach, agus tá a thoradh aige.”

“Ar mhaithe leis féin a dheineann an cat crónán.”

Foclóirín

abhallórd: “orchard”, or úllord in the CO. This was spelt ubhall-ghort in the original, but IWM shows the word traditionally spelt abhall-ghort is pronounced /au’lo:rd/. More research required here to reveal whether /u:’lo:rd/ is also found in the dialect and whether abhall and úll (ubhall in the traditional spelling) both exist as words for “apple” in the WM dialect or not.
ar mhaithe leis féin a dheineann an cat crónán: “the cat purrs for its own good”, i.e. people act out of their own selfish motivations. Also found as mar mhaithe leis féin, etc.
nách maith: “isn’t it good?”, used in a deprecatory rhetorical way to suggest something was in fact bad. Nách maith nách do dhuine bhocht a thugthá é!, “a fine thing it was too that you didn’t give it to a poor person!”
sainnt: “greed.” The traditional double n, not used in the CO, is preserved here to show the diphthong: /saintʹ/. Sin í an tsainnt agam, “that will teach me to be greedy”??
tubaist: “calamity, misfortune”, or tubaiste in the CO. Tuilleadh tubaiste chúibh araon, “it serves you both right!” PUL’s Séadna has both tubaist and tubaiste as the base form of this noun, but Cnósach Focal ó Bhaile Bhúirne shows tubaist as the nominative in WM Irish.

Advertisements

About dj1969

at the conservative end of the libertarian spectrum
This entry was posted in Aesop a Tháinig go hÉirinn, Contents. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s