89. An Tarbh agus an León.

Fadó riamh, san aimsir ’na n-itheadh taraí caoireóil, duairt an león leis an dtarbh, “Tair chun dínnéir chúm amáireach,” ar seisean. “Tá caíora bhreá mhéith marbh agam, agus caithfirse do chion den fheóil ’ fháil.”

“Tá go maith, a rí,” arsan tarbh.

Tháinig an tarbh amáireach a bhí chúinn. Nuair a tháinig sé isteach d’fhéach sé ’na thímpall. Chonaic sé corcáin mhóra, agus oigheanna móra, agus sceana móra, agus beara móra, agus tine bhreá mhór, agus ní fheacaigh sé aon chaíora. D’iompaigh sé láithreach agus do rith sé leis féin.

“Stad! Stad!” arsan león. “Cad é sin ort mar sin?”

“Ó,” arsan tarbh, “is mithid dómhsa bheith ag imeacht. Dheallródh an t-ollmhúchán mór so nách caíora is maith leat a bheith chun dínnéir agat, ach tarbh!”

An Múineadh.

Scéal ana-dhoimhinn is ea an scéal san. Tá daoine áirithe sa tsaol agus nuair ba mhaith leó thu ’ bhailiú chúthu agus a chur ’ fhéachaint ort rud éigin a dhéanamh dóibh gurbh fheárr leatsa gan é ’ dhéanamh, tabharfaid said cuireadh dínnéir duit. Ar ball, “over the walnuts and the wine,” beid siad ad mhealladh agus ag cimilt bhaise dhíot go dtí go mbeidh geallta agat go ndéanfair an rud san ná ceadófá, b’fhéidir, ar Éirinn, a leithéid do dhéanamh. Fan uathu ar fad. Nú dein mar a dhein an tarbh, rith leat féin uathu.

Foclóirín

bailím, bailiú: “to gather, collect”. Duine a bhailiú chút appears to mean “to get someone on your side”.
bas: “hand, palm of the hand”, or bos in the CO.
bior: “spit (for roasting meat)”, with the plural here beara, where the CO has bioranna.
caoireóil: “mutton”.
cimlím, cimilt: “to rub”, or cuimlím, cuimilt in the CO, which preserves the classical forms with a broad c. Ag cimilt bhaise de dhuine, “coaxing someone”.
fadó riamh: “ever such a long time ago”.
oigheann: “oven”, with the plural here spelt adhanna (=oigheanna) in the original, where the CO has oighinn. Cnósach Focal ó Bhaile Bhúirne shows the plural as aigheanta (=oigheanta). Dinneen shows the word can also mean “pan, cauldron”, which might fit the context better here. Pronounced /əin, əinə~əintə/.
ollmhúchán: “preparation”, ullmhúchán in the CO. Pronounced /o’lu:xɑ:n/. Spelt ullamhúchán in the 1931 edition, as if the pronunciation were /oləvu:xɑ:n/, but the Letiriú Shímplí edition of PUL’s Séadna shows the pronunciation to be without a /v/.
tarbh: “ox, bull”, with the plurals tairbh and taraí both found in PUL’s Aesop, where the CO has only tairbh. Pronounced /tɑrəv, tarʹivʹ~tɑ’ri:/.

Advertisements

About djwebb2010

at the conservative end of the libertarian spectrum
This entry was posted in Aesop a Tháinig go hÉirinn, Contents. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s