84. An Dorsán agus an Seangán.

Bhí an geímhreadh ann agus bhí na seangáin ag obair sa scioból ag cur a gcuid arbhair chun taisce. Tháinig an dorsán agus é i ndeireadh an anama nách mór le fuacht agus le hocras, agus d’iarr sé gráinne cruithneachtan orthu.

“Conas a chaithis an samhradh agus an fómhar,” arsa duine acu leis, “agus a rá ná fuil tigh ná scioból ná gráinne cruithneachtan agat féin?”

“Mo chreach chráite é,” ar seisean, “do chaitheas an samhradh agus an fómhar ag ithe agus ag ól agus ag rínce le ceól, agus níor chuímhníos riamh ar gheímhreadh ná ar fhuacht ná ar ocras.”

“Ó, ambasa, a mhic ó,” arsan seangán leis, “dá gcaithimísne an samhradh ag ithe agus ag ól agus ag rínce le ceól ní bheadh againn ach an t-ocras agus an fuacht, agus ba bheag an tairbhe dhúinn dul ag triall ortsa ag lorg gráinne cruithneachtan ort, mar ní bheadh sé agat le tabhairt dúinn. An té ’ chaithfidh an samhradh ag ithe agus ag ól agus ag rínce le ceól ní foláir do an taobh eile den scéal a bheith aige sa gheímhreadh, .i. an fuacht agus an t-ocras. Imigh leat, a dhuine mhacánta. Níl neart againn ort. Ná bí ag leogaint na hoíche ort.”

An Múineadh.

Is é Dia a cheap an obair don duine ar an saol so. Dá bhrí sin, rud beannaithe is ea an obair. Agus más rud beannaithe an obair is rud mallaithe an díomhaointeas. An té a chaithfidh a óige ag ithe agus ag ól agus ag rínce le ceól tiocfaidh an t-aos air, agus beidh teinneas agus diachair air mar gheall ar an ndrochúsáid a thug sé dho féin i dtosach a shaeil, agus ní bheidh aon rud curtha ’na chómhair féin aige chun aon bhogadh ’ dhéanamh ar an gcruatan. Beidh aige “gol an gháire” a bhí i dtosach a shaeil aige.

Má dheineann an drochúsáid cirriú ar a shaol beidh sé ar an saol eile, agus is baolach go mbeidh “gol” níosa mheasa aige.

Cuímhnigh in am ar na nithibh sin.

Foclóirín

cirrím, cirriú: “to cut short, curtail”, or ciorraím, ciorrú in the CO. Cirriú was spelt ciorrbhadh in the original, but the Letiriú Shímplí edition of PUL’s Séadna shows the pronunciation to be /kʹi’rʹu:/, which accords with the comment on the pronunciation given in Dinneen’s dictionary.
diachair: “pain, affliction, distress”.
dorsán: “grasshopper”.
gol: “weeping”. Gol do gháire a bheith agat, “for the laugh to be against you; to be laughing on the other side of your face”.
neart: “strength”. Níl neart againn ort, “we can’t help you; there’s no helping someone like you”.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s