68. An Mada Rua agus an tApa.

Bhuail an bheirt umá chéile sa choíll lá fuar. D’fhéach an t-apa ar an scuaib bhreá, mhór, fhada, thromaí a bhí laistiar ar an mada rua, agus gan aon rud laistiar air féin idir é agus an fuacht.

“Féach,” ar seisean, “a mhada ruaidh, tá breis mhór agus do dhóthain san eireaball san atá ortsa. Tá sé dhá tharrac sa draoib id dhiaidh. Dhéanfadh a leath do ghnósa agus bheadh do dhóthain mór ann. Tabhair dómhsa cuid de, agus beidh mé ana-bhaoch díot.”

“Ná bí am bodhradh, a rascail!” arsan mada rua. “Má tá eireaball breá orm is liom féinig é. Is é mo chuid féin é. A leath a thabhairt duitse! Airiú, nách breá bog atá do chroiceann ort! Ní thabharfad go deimhin, ná oiread agus ribe dhe dhuit. Dá mbeadh sé dhá tharrac sa draoib im dhiaidh go deó ní bhfaighirse aon ribe dhe. Ná bí ag brath air go bhfaighir. Ní thabharfainn mar shásamh duit aon ribhe dhe ’ thabhairt duit, féach.”

“Ó,” arsan t-apa, “nách neamaitheach an duine thu!” agus d’imigh sé.

An Múineadh.

“Bíodh rud agat féin nú bí in’ éaghmais,” adeir an seanfhocal.

Ná bí neamaitheach. Tá seanfhocal eile adeir, “ar scáth a chéile a mhairid na daoine.”

“Ní bhfaigheann dorn dúnta ach lámh iata,” adeir ceann eile.

Foclóirín

bíodh rud agat féin nú bí in’ éaghmais: “make do without something if you don’t have it yourself; don’t be asking for other people’s things”.
dóthain: “enough.” Note the genitive is dóthana, where the CO has dóthain and that this word is masculine in PUL’s works, where the CO has it as feminine.
féinig: “self”, a Munster colloquial form of féin.
neamaitheach: “disobliging”.
ní bhfaigheann dorn dúnta ach lámh iata: “a closed hand gets a shut fist; tight-fisted people can’t look to others for generosity”.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s