52. An tUan agus an Machtíre.

Bhí an lá ana-bhrothallach. Bhí an sruthán ag rith go ceólmhar le fánaidh an ghleanna. Bhí tart ar an uan agus tháinig sé go bruach an tsrutháin chun dí ’ dh’ól. Lena línn sin tháinig an machtíre, tamall suas ón áit ’na raibh an t-uan, agus bhí sé ag ól dí. Chonaic sé an t-uan. Do labhair sé.

“Greadadh chút, a rud shalaigh,” ar seiseean, “cad chuige dhuit bheith ag sailiú an uisce orm?”

“Gabhaim párdún agat, a dhuine uasail,” arsan t-uan, “ní fhéadfainnse an t-uisce ’ shailiú ortsa, mar is anuas uaitse chúmsa atá an sruthán ag rith.”

“Is cuma san,” arsan machtíre, “mura bhfuileann tú ag sailiú an uisce anois orm bhís ag cúlchainnt orm agus ag tromaíocht orm led mháthair, bliain ’s lá amáireach.”

“Gabhaim párdún agat arís, a dhuine uasail,” arsan t-uan, agus scannradh ag teacht air nuair a chonaic sé an tine i súilibh an mhachtíre agus an cúr lena bhéal, “ní mise a bhí ag tromaíocht ort an lá san, mar ní ar an saol in aon chor an uair sin.”

“Féach!” arsan machtíre, “mar a thugann sé an t-éitheach dom suas lem béal!” Mura rabhais-se dhá dhéanamh bhí t’athair dhá dhéanamh, agus bainfidh me sásamh díotsa anois as.”

Agus do rug sé ar an uan, agus mhairbh sé é agus d’ith sé é.

An Múineadh.

Ní raibh rógaire riamh fós gan a dhóthain féin de leathscéal aige chun na héagóra ’ dhéanamh.

“Seachain an drochdhuine agus ní baol duit an duine macánta.”

Mo thrua an ceart nuair a bhíonn sé gan neart.

Foclóirín

bliain ’s lá amáireach: “a year ago counting from tomorrow”. “In a year’s time from tomorrow” would be bliain ón lá amáireach.
cúlchainnt: “backbiting”. Cúlchainnt ar duine, “to run someone down behind his back”.
sailím, sailiú: “to dirty, sully”, or salaím, salú in the CO.
salach: “dirty”, pronounced /slɑx/. Note the vocative form here a rud shalaigh, where PUL’s translation of the gospels (Mark 5:8) has a spioraid shailigh, “thou unclean spirit”.
seachain an drochdhuine agus ní baol duit an duine macánta: “shun the evil person and you need not fear the virtuous one”.
tine: “fire”, but here maybe “rage, frenzy”. Tine i súilibh duine, “a frenzied look in someone’s eyes”?
tromaíocht: “censuring”. Tromaíocht ar dhuine, “running someone down”.

Advertisements

About djwebb2010

at the conservative end of the libertarian spectrum
This entry was posted in Aesop a Tháinig go hÉirinn, Contents. Bookmark the permalink.

2 Responses to 52. An tUan agus an Machtíre.

  1. Ramón N. says:

    typo alert: it’s “An tUan”

  2. admin says:

    Thanks; I’ve edited that now!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s