Catilína 16

XVI.

Agus na fir óga a bhí meallta chuige aige, mar adúradh, bhíodh sé ag múineadh na ndrochghníomh dóibh ar a lán slithe. Thugadh sé ar iasacht cuid acu chun fianaisí bréige ’ dhéanamh agus chun ainmneacha bréige do chur le scríbhinníbh. Do chuireadh sé suas iad chun neamhshuím a dhéanamh de dhílse, de shaibhreas, de chúntúirt. Ansan, nuair a bhíodh a gclú agus a náire curtha ar neamhní aige thugadh sé coirthe eile níba thruime dhóibh le déanamh. Dá ráiníodh gan aon drochghníomh a bheith ann le déanamh ní móide a thugadh sé suaimhneas dóibh. Thugadh sé an neamhchionntach dóibh le clipeadh nú le tachtadh, chómh maith leis an gcionntach; .i. ba thúisce leis iad a bheith ag déanamh an uilc agus na gcruaghníomh gan chúis ná an lámh nú an aigne do dhul as taithí acu le díomhaointeas. Ag brath ar a leithéidíbh sin de cháirdibh agus de chomrádaithibh, san am ’na raibh éacht de dhaoinibh ins gach treó baíll múchta i bhfiachaibh, nuair a bhí a lán de shaighdiúríbh Shulla tar éis a gcoda do chaitheamh go bog agus cuímhne acu ar na cathannaibh a bhuadar agus dúil acu i dtuilleadh cogaidh, is ea ’ bhí Catilína nuair a bheartaigh sé stát na Rómha do thabhairt féna smacht féin. Ní raibh aon armáil san Iodáil. Bhí Pompéius in imigéin ag déanamh cogaidh. Bhí gach aon tsúil aige go ndéanfí Consal de féin. Ní raibh aon choinne ag an seanaid le haon rud. Bhí gach ní suaimhneasach socair. Bhí san i bhfabhar ar fad do Chatilína.

Foclóirín

armáil: “army”, pronounced /ɑrə’mɑ:lʹ/.
clipim, clipeadh: “to torment”.
clú: “reputation, fame”. However, here clú would appear to mean “character, integrity”.
coir: “crime”, with coirthe in the plural here, where the CO has coireanna. Note that PUL used cortha in the plural in his translation of the gospels. Pronounced /kirʹ, kirʹhi/.
consal: “consul”, an elective magistrate of the Roman Republic. Note that this was spelt consul in the original, but consal is given in Dinneen’s dictionary.
cruaghníomh: “a cruel or wicked act”.
an Iodáil: Italy, pronounced /i’dɑ:lʹ/.
in imigéin: “far off, far away”, in time or space.
ní móide: “hardly, hardly likely”.
Pompéius: Gnaeus Pompeius Magnus (Pompey, BC 106-BC 48), a military and political leader in the late Roman Republic.
seanaid: “Senate”, or seanad in the CO. PUL uses the feminine form here, which is backed up by Dinneen’s dictionary, whereas the CO form is masculine.
slí: “way”. Note the plural here, slithe, where the CO has slite. PUL uses the spelling slighte in the original, whereas his Niamh has slíghthe, but the Letiriú Shímplí edition here shows the pronunciation of the plural is /ʃlʹihi/.
tachtaim, tachtadh: “to choke, strangle”.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s