Catilína 12

XII.

Nuair a thosnaigh onóir ar theacht a saibhreas, agus nuair a lean clú agus smacht agus cómhacht an saibhreas, thosnaigh neart aigne ar lagú, dealús ar bheith in asachán, agus ní raibh i macántacht ach drochaigne. Mar sin do thug an saibhreas an t-aos óg chun drúise agus chun sainnte agus chun uabhair. Ní raibh ach robáil agus caiteachas; drochmheas ar chuid duine féin, dúil i gcuid an fhir thall; neamhshuím i náire, i ngeanmnaíocht, i ngach ní ar neamh agus ar talamh gan beann ar aon rud ná cosc le haon rud. Is fiú dhuit, nuair a dh’fhéachfair ar na brugaibh agus ar na rítheachaibh, agus iad curtha suas mar a bheadh cathracha, teacht agus féachaint ar theampallaibh na ndéithe, teampaill a dhein ár sínsear ródhiaga. Chuiridís siúd maise cráifeachta ar na teampallaibh, agus chuiridís maise a nglóire féin ar a dtithibh féin, agus ní bhainidís den mhuíntir a smachtaídís ach cumas díobhála ’ dhéanamh. Ní mar sin do sna fearaibh meata so anois againn, ní foláir leó, na cuirpigh, gach saibhreas dár fhág ár sínsear cróga, buacacha, ag ár gcáirdibh do thógaint uathu, chómh maith agus gurbh ionann éagóir a dhéanamh agus smacht do chur i bhfeidhm.

Foclóirín

asachán: “reproach, insult”, or achasán in the CO. Rud a bheith in asachán, “for something to be thought a disgrace”.
brug: “dwelling-place, mansion”, or brugh in the CO. Pronounced /brog/. A rare, literary word.
cráifeacht: “devoutness, piety”.
drúis: “lust”.
geanmnaíocht: “chastity, purity”, pronounced /gʹanəm’ni:xt/.
meata: “craven, cowardly”.
rítheach: “palace”. Note the dative plural here, rítheachaibh; the nominative plural is ríthithe.

Advertisements

About dj1969

at the conservative end of the libertarian spectrum
This entry was posted in Catilína, Contents. Bookmark the permalink.

4 Responses to Catilína 12

  1. Joe says:

    I think the line

    brug: “dwelling-place, manion”, or brugh in the CO. Pronounced /brog/. A rare, literary word.

    contains a typo. I think you mean mansion. I cannot find a definition for manion that means dwelling-place.

  2. Dear Dave, can I beg you, in this text, in particular, to force line breaks to match the original image file found on Archive.Org.
    Le meas,
    Deghebh.

  3. admin says:

    David, this passage is one paragraph.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s