Catilína 4

IV.

Ansan, chómh luath agus a ghlac m’aigne suaimhneas ón gcrá agus ón gcúntúirt a lean é, shocraíos ar an gcuid eile dem shaol do chaitheamh i bhfad ó ghnóthaíbh stáit. Ní hamhlaidh a bhíos ceapaithe, áfach, ar mo thréimhse suaimhnis do chaitheamh i ndíomhaointeas agus i sáimhríocht. Ní lú mar a bhíos ceapaithe ar luí amach ar ghnóthaíbh sclábhaíochta; ar shaothrú an tailimh; nú ar shealgaireacht. Na gnóthaí léinn a bhí ar siúl ar dtúis agam, go dtí gur chuir an drochdhúil san onóir bunoscionn leó me, cheapas go n-iompóinn arís orthu. Bheartaíos im aigne go scríbhfinn síos, ’na chodaibh beaga, cúntas ar ghníomharthaibh na Rómhánach, fé mar ba mhó ab fhiú na gníomhartha é, dar liom. Ba dhóichíde dhom an gnó san a dhéanamh sa cheart me ’ bheith i bhfad ón mearathall aigne a bhaineann le caismirt na poiblíochta.

Dá bhrí sin cuirfead síos anso, chómh fírinneach agus a thiocfaidh liom, i mbeagán cainnte, tuairisc ar an gcómhcheilg a dhein Catilína. Is ceart, dar liom, cuímhne ’ chimeád ar an ndrochbheart san, bhí sé chómh neamhchoitianta agus chómh mór baol. Sara dtosnaíod ar an scéal déarfad roinnt bheag focal dhá ínsint cad é an saghas an fear.

Foclóirín

arís: “again”. PUL used the spelling airís, indicating a slender r, /i’rʹi:ʃ/, whereas Amhlaoibh Ó Loingsigh had /ə’ri:ʃ/, as shown in IWM.
cómhcheilg: “conspiracy”.
cúntúirt: “danger”, or contúirt in the CO.
díomhaointeas: “idleness”.
drochdhúil: “evil desire”. The words an drochdhuil san onóir correspond to “corrupt ambition” in the English version of the text of Catilina.
me: disjunctive form of the first person pronoun, pronounced /mʹe/ (or /mʹi/ through raising of the vowel in the vicinity of a nasal cononant). Always in the CO.
mearathall: “confusion”, or mearbhall. Pronounced /mʹarəhəl/ in WM Irish.
nú: “or”, .
sáimhríocht: “easiness, tranquillity”.
sealgaireacht: “hunting”.
talamh: “land”. The genitive, talaimh in the CO, is found consistently with a slender l in PUL’s works: tailimh, /talʹivʹ/.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s