Ímpí Abrahaim.

XIII. Ímpí Abrahaim.

Nuair a bhí uain ag an dtriúr ar a dtuirse ’ bheith curtha dhíobh acu d’éiríodar agus chuireadar chun gluaiste. Do thuig Abraham um an dtaca san nár dhaoine saolta iad ach gur theachtairí ó Dhia iad. Nuair a bhíodar ag imeacht do ghluais Abraham in éineacht leó chun iad do thionnlacan tamall den tslí, chun urrama do thaispeáint dóibh. I dtreó cathrach Shodoim a thugadar aghaidh. Do ghéaraigh beirt acu sa tsiúl agus d’fhan an tríú duine ag siúl le cois Abrahaim. B’in é an duine acu ar ar thug Abraham “Tiarna.” Duairt sé le hAbraham, agus iad ag siúl le cois a chéile:—

“Ní féidir a chimeád ó Abraham cad ’tá beartaithe agam a dhéanamh. Tá peaca Shodoim agus Ghomorrha méadaithe go rómhór. Táim ag dul síos ag triall orthu.”

Do thuig Abraham in’ aigne go rabhthas chun na gcathrach san do dhíothú. Do sheasaimh sé os cómhair an Tiarna, agus do labhair sé.

“A Thiarna,” ar seisean, “is trua an duine macánta do dhíothú mar aon leis an ndrochdhuine! An míllfir an neamhchionntach mar aon leis an gcionntach? Má tá deich nduine is daichead sa chathair agus iad macánta an gcurfar chun báis iad in éineacht leis na drochdhaoinibh? Ná leogfair don chathair dul saor ar son an deichniúr is daichead, má táid siad ann?”

Do lean sé ag guí go cruaidh dhá iarraidh go leogfí don chathair dul saor ar son an deichniúr is daichead. Fé dheireadh do fuair sé an ghuí sin. Ansan do chrom sé ar a iarraidh ná míllfí an chathair má bhí cúigear agus daichead ann a bhí macánta. Tar éis plé go cruaidh ar feadh i bhfad duairt an Tiarna leis go leogfí saor an chathair má bhí cúigear agus daichead daoine macánta inti. Nuair a bhí a ghuí fálta ag Abraham sa méid sin do labhair sé arís.

“A Thiarna,” ar seisean; “níl ionamsa ach luaithreach. Ná bí i bhfeirg liom má labhraim arís lem Thiarna a thugann breith ar neamh agus ar talamh. Má gheibtear daichead duine fíoranta sa chathair cad a dhéanfair?”

“Má gheibhtear daichead duine fíoraonta sa chathair,” arsan Tiarna, “leogfar don chathair dul saor ar a son.”

“Iarraim ort, a Thiarna,” arsa Abraham, “ná bí i bhfeirg liom, ach cad a déanfar má tá deich nduine fhichid fíoraonta san áit?”

“Má tá deich nduine fhichid le fáil fíoraonta sa chathair, arsan Tiarna, ní míllfar an chathair.”

“A Thiarna,” arsa Abraham, “ó dheineas mo chainnt in aon chor déarfad focal eile lem Thiarna. Conas a bheidh an scéal má gheibhtear fiche duine fíoraonta san áit?”

“Má tá fiche duine fíoraonta sa chathair,” arsan Tiarna, “leogfar saor an chathair ar a son.”

“Ná bí i bhfeirg liom, a Thiarna,” arsa Abraham, “má labhraim aon fhocal amháin eile. B’fhéidir go bhfuil deichniúr fíoraonta ann.”

“Má tá deichniúr fíoraon aon,” arsan Tiarna, “ní míllfar an chathair.”

Ansan d’imigh an Tiarna agus tháinig Abraham abhaile chun a thí féin.

Is beag dá chuímhneamh a bhí muíntir na cathrach úd an uair sin go raibh Abraham ag guí chómh cruaidh chun Dé a d’iarraidh iad do shábháil!

Foclóirín

arís: “again”. PUL generally used the spelling airís, indicating a slender r, /i’rʹi:ʃ/, whereas Amhlaoibh Ó Loingsigh had /ə’ri:ʃ/, as shown in IWM.
cathair: “city”. Note that cathrach is both genitive singular and plural. Chun na gcathrach san is genitive plural.
cionntach: “guilty”, or ciontach in the CO. The spelling in the original with a double n points to the pronunciation /kʹu:ntəx/, stated in IWM as existing alongside /kʹuntəx/ (ciontach).
deichniúr: “ten people”, pronounced /dʹenʹ’hu:r/.
díothaím, díothú: “to destroy utterly; annihilate”.
fiche: “twenty”. Traditionally the genitive was fichead and the dative fichid, and either fichead or ar fhichid could be appended to numerals to make compound numerals. However, PUL does not seem to have had fichead in his Irish: he appended fichid instead, or fhichid after singular nouns ending in a vowel.
fíoraonta: “just, righteous”, or fíréanta in the CO. IWM show the WM pronunciation as /fʹi:’rʹe:ntə/, but PUL may have had a broad r in this word. Similarly, the CO has fíréan for fíoraon, “a just or righteous person”.
leogaim, leogaint: “to let, allow”, ligim, ligean in the CO.
luaithreach: “ashes, dust”, pronounced /luəhrʹəx/.
seasaím, seasamh: “to stand”, or seasaim, seasamh in the CO. Note the preterite do sheasaimh sé, where the CO has sheas sé, reflecting a general tendency for -mh to appear in the third-person singular preterite (and imperative) where the verbal noun ends in -mh in WM Irish.
tionnlacaim, tionnlacan: “to escort”, or tionlacaim, tionlacan in the CO. Pronounced /tʹu:nləkimʹ, tʹu:nləkən/.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s