Cuaird na nAingeal.

XII. Cuaird na nAingeal.

“Tabhair dómhsa mo dhaoine,” arsa rí Shodoim le hAbraham, “agus bíodh an saibhreas agus an t-ollmhaitheas go léir agat féin.”

“Bíodh do dhaoine agus do chuid saibhris agat, a rí,” arsa Abraham leis. “Oiread agus iall bróige ded chuid ní chimeádfadsa. Ní bheidh sé le rá agat choíche gur dheinis fear saibhir d’Abraham. Ach iad so do chuaigh in éineacht liom amach, .i. Aner agus Escol agus Mambre, tugtar a gcion féin dóibh sin.

Bhí fear sa tír sin an uair sin agus rí ab ea é agus duine ana-naofa ab ea é. Meilcisedec ab ainm do agus bhí sé ’na rí ar an gcathair dárbh ainm Salem, agus sagart ab ea é, sagart chun Dia na Glóire. Tháinig an sagart san agus dhein sé íbirt aráin agus fíona chun Dé agus chuir sé beannacht ar Abraham agus duairt sé “Is beannaithe Abraham chun Dé Aoird a chruthnaigh neamh agus talamh; agus moladh do Dhia na Glóire do chuir do namhaid id láimh chút!” Agus do dhíol Abraham deichiú leis.

Bhí Abraham ag dul in aois agus bhí a bhean phósta, Sarai, ag dul in aois agus ní raibh aon chlann acu. Nuair a bhí Abraham naoi mbliana déag agus cheithre fichid do labhair Dia leis i dtaobh na geallúna a bhí tabhartha aige dho, agus duairt sé leis: “Mise Dia ’n uilechómhacht. Siúlaigh im láthair agus bí gan locht agus déanfad conradh idir me féin agus tu agus déanfad do shliocht iomadúil thar bárr.” Bhí Abraham dhá fhiafraí dhe féin in’ aigne conas ab fhéidir clann do bheith aige agus é chómh haosta, agus a bhean naoi mbliana agus cheithre fichid. Ach duairt Dia leis go mbeadh mac ag Sarai, agus gan Sarai do thabhairt uirthi a thuilleadh ach Sara, agus Isaac do thabhairt mar ainm ar an mac nuair a thiocfadh sé.

Tamall ’na dhiaidh san bhí Abraham ’na sheasamh i ndoras a thí i lár an lae, agus bhí brothall ann. Chonaic sé an triúr fear ’na seasamh lasmu’ os a chómhair. D’imigh sé amach ag triall orthu agus d’iarr sé orthu stad agus a dtuirse ’ chur díobh. Thoilíodar. D’imigh Abraham agus ghlaeigh sé ar Shara agus d’ollmhaíodar bia agus thug Abraham leis an bia agus chuir sé os cómhair an trír é agus d’fhan sé ’na sheasamh ’na n-aice ag friothálamh orthu.

Nuair a bhí an bia caite acu dúradar: “Cá bhfuil Sara, do bhean?”

“Sin í istigh í,” ar seisean.

Duairt an duine den triúr do labhair, “Tiocfadsa anso ag triall ort um an dtaca so an bhliain seo chúinn, agus sinn slán, agus beidh mac ag Sara.”

D’airigh Sara an focal agus í laistigh den doras agus do gháir sí os íseal, mar gurbh iúntach an ní dar léi, a rá go mbeadh clann le bheith aici agus í féin agus a fear chómh haosta. Ach duairt an Tiarna le hAbraham: “Cad uime gur gháir Sara? An amhlaidh nách féidir le Dia gach ní do dhéanamh?” Nuair ’ airigh Sara an focal san tháinig scannradh uirthi, toisc gur tuigeadh gur dhein sí an gháire agus ’ fhios aici féin nár dhein sí an gháire ach os íseal.

“Níor gháireas in aon chor!” ar sise. Ní duairt sí bréag sa méid sin, áfach, mar dob fhíor di nár dhein sí gáire os árd.

“Níl san mar sin,” arsan Tiarna. “Do dheinis an gháire.” Do thuig sí ansan nár dhuine saolta an té a bhí ag cainnt léi.

Foclóirín

conradh: “agreement, covenant”. I am unsure of the pronunciation of this word (/kunrə/? /kunərə/? /ku:nrə/?).
cuaird: “visit”, or cuairt in the CO.
deichiú: “tithe”. Note that in his translation of the Gospels (Na Cheithre Soisgéil), PUL uses deachú in this meaning. Deachú is also the word adopted in the CO, and its use in the Gospels may reflect the influence of the editor, Gearóid Ó Nualláin.
friothálaim, friothálamh: with ar, “to serve, wait on”. Friothálaim, friotháil in the CO.
gáire: “a laugh”, gáir in the CO. Gáire is a verbal noun in the CO, corresponding to gáirí in WM Irish.
iall: “thong, strap”. Iall bróige, generally “shoelace”, but in the context of ancient Hebrew culture maybe “sandal strap” would be more appropriate here.
iúntach: “wonderful”, iontach. Pronounced /u:ntəx/.
ollmhaím: ullmhaím in the CO, “to prepare”. Pronounced /o’li:mʹ/ in WM Irish.
os árd: “loudly, publicly”.
os cómhair: “in front of”. Pronounced /ɑs ko:rʹ/.
os íseal: “ in a low voice”.
siúlaim, siúl: “to walk”. While PUL tends to have siúlaim in the first conjugation in the present tense (cf. Na Cheithre Soisgéil), the future, preterite and imperative forms found in his works are in the second conjugation, as with siúlaigh here (cf. siúil in the CO).
uilechómhacht: “omnipotence”, or uilechumacht in the CO. Dia n-uile chómhacht, “Almighty God”, is here edited as Dia ’n uilechómhacht, presumably from Dia an uilechómhacht.

Advertisements

4 thoughts on “Cuaird na nAingeal.

  1. Eain, Cnósach Focal ó Bhaile Bhúirne has an entry: cunnra: din cunnra d’rér sparáin. It is not translated, but give the pronunciation as ku:rə, with a note to say Amhlaoibh Ó Loinsigh had cúramh, ku:rəv. Is this the same word as conradh?

  2. The Educational Pronouncing Dictionary has kunrə as the pronunciation, but it is not clear exactly which Munster dialect the pronunciations in that book are from.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s