Abraham

X. Abraham.

Do fágadh an túr gan críochnú agus d’imigh na daoine óna chéile ’na mbuínibh fé leith. Ag scaipeadh dhóibh do ghluais gach buíon go dtí go bhfuaradar talamh a thaithn leó agus do chuireadar fúthu ar an dtalamh san.

Do mhéadaíodar airís agus do leathadar. Fé mar a mhéadaíodar agus do leathadar do chuadar in olcas. Bhíodar tugtha don pheaca mar gheall ar an ndíobháil a bhí déanta ag peaca an tsínsir dá n-aigne. Thugadar cúl le toil Dé agus do leanadar a dtoil féin, i dtreó nár rófhada go rabhadar múchta i bpeacaíbh agus gan aon chuímhneamh acu ar Dhia ná ar an díbheirg a tháinig ar an ndomhan le línn aimsire Naoi. Bhí an díle agus an scrios a dhein sí imithe as a gceann. Thugadar a gcúl ar Dhia agus dheineadar déithe bréige dhóibh féin agus d’adhradar iad agus do ghluaiseadar ó aimhleas go haimhleas agus ó olcas go holcas go dtí go raibh díle eile tuíllte acu lena bpeacaíbh dá mb’é toil Dé í ’ chur orthu.

Do thárla, áfach, ar aon tsliocht amháin díobh, ar shliocht Heber, fear a bhí dílis do Dhia agus do chimeád é féin glan ón olc uathásach a bhí ’na thímpall. Abraham ab ainm don fhear san. B’é an naoú glúin é ó Naoi anuas. Bhí sé ’na chónaí i bhfochair a athar sa chathair dárbh ainm Úr na gCaldéach. Do labhair Dia leis sin agus duairt sé leis: “Imigh amach as do thír féin agus ód ghaoltaibh féin agus a teaghlach t’athar, agus tair isteach sa tír a thaispeánfadsa dhuit, agus déanfad cine mhór díot agus cuirfead mo bheannacht ort agus mórfad t’ainm agus beidh tú beannaithe. Beidh mo bheannachtsa ar an muíntir a churfidh a mbeannacht ort agus beidh mo mhallacht ar an muíntir a chuirfidh a mallacht ort, agus is ionatsa a beannófar cineacha an domhain go léir.”

Do dhein Abraham an rud aduairt Dia leis a dhéanamh. Do bhailigh sé a chuid agus d’imigh sé as an ndúthaigh sin. Do rug sé leis mac a dhriothár. Lot ab ainm don mhac driothár san. D’fhanadar tamall in áit dárbh ainm Haran. Ansan do ghluaiseadar airís agus thánadar isteach i dtír Chanaain. San áit sin a bhíodar nuair a labhair Dia airís le hAbraham agus aduairt sé leis: “Tabharfad an tír seo dod shliochtsa.” Agus do chuir Abraham altóir suas san áit sin, in onóir do Dhia agus dhein sé Dia d’adhradh ann. Na Canaanaigh is iad a bhí i seilbh na tíre sin an uair sin. Chuir Dia an rath ar Abraham agus ar Lot agus d’éirigh an saol leó agus bhíodar ana-shaibhir. Bhí mórán beithíoch acu agus tréadta móra caeireach agus ór agus airgead agus ollmhaitheas. Agus aon bhuíon amháin ab ea an dá mhuíntir.

De réir nóis na haimsire sin, san áit sin ní hamhlaidh a bhíodh seilbh fé leith ag éinne in aon chuid de thalamh na tíre ach a chuid stuic agus a thréadta féin a bheith ag gach duine, nú ag gach ceann muíntire, agus ansan neart a bheith ag gach duine ar a bheithíocha nú a thréadta do chomáint chun fosaíochta isteach san áit ab fheárr ’nar dhó’ leis a bheadh an fhosaíocht le fáil. D’fhágadh san, uaireanta, go mbíodh aighneas idir dhá mhuíntir féachaint cé aige ’na mbeadh an fhosaíocht fhónta.

D’éirigh aighneas den tsórd san idir na haeiríbh a bhí ag Lot agus na haeiríbh a bhí ag Abraham. Bhí gach buíon de sna haeiríbh a d’iarraidh a gcuid stuic féin do chur isteach sa bhfosaíocht ab fheárr agus a d’iarraidh na buíne eile agus a gcuid stuic do chimeád amach as an bhfosaíocht san.

Foclóirín

beithíoch: “beast; cattle (in the plural)”. Note the plural is variously given as beithígh and beithíocha in this work, with the former usage adopted in the CO.

Canaanach: “Canaanite”.

cine: “race, nation”. Note this word is feminine in Cork Irish. Also note the plural here, cineacha, where the CO has ciníocha.

cúl: “back”. Cúl a thabhairt le rud, “to forsake something, or turn aside from it”. Do chúl a thabhairt ar dhuine, “to turn your back on someone”.

díbheirg: “wrath, vengence”, originally written díbhfeirg, which makes the derivation from fearg clearer. Pronounced /dʹi:’vʹerʹigʹ/.

fágaim, fágáilt/fágaint: “to leave”, or fágaim, fágáil in the CO. D’fhágadh san, “that meant…”

fosaíocht: “grazing”.

glúin: “knee; generation”. The traditional nominative glún has been replaced by the dative glúin in Cork Irish; PUL is on record as stating he had never heard glún in the nominative. B’é an naoú glúin é ó Naoi anuas, “he was the ninth generation down from Noah”.

móraim, móradh: “to magnify, exalt”.

múchaim, múchadh: “to stifle, suffocate”. Múchta i bpeacaíbh, “up to their necks in sin”.

ollmhaitheas: “wealth, luxury”, pronounced /olə-vɑhəs/.

seilbh: “possession, occupancy”.

stoc: “stock, cattle”. The genitive is spelt stuic here, where the CO has stoic; the spelling is preserved as it shows the pronunciation accurately.

taithneann: taitníonn in the CO. Generally in the first declension in PUL’s works, pronounced /taŋʹhən/. The past is do thaithn, /də haŋʹ/.

tréad: “flock, herd”. The plural here is tréadta, where tréada stands in the CO.

tugtha do: “given to, dedicated to”, pronounced /tukə/. Also found as tabhartha do in Cork Irish.

Úr na gCaldéach: Ur of the Chaldees.

Advertisements

About djwebb2010

at the conservative end of the libertarian spectrum
This entry was posted in Contents, Scéalaíochta as an mBíobla Naofa. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s